COĞRAFYA TARIM ÜRÜNLERİ

HAZIRLAYAN,DERLEYEN  VE SUNAN = ALİ PUSAT
Türkiye de tarım bölgeleri haritası
Başlıca tarım metot ve teknikleri
1.İntansif –modern (yoğun tarım )
2.Eksantif –geleneksel (yaygın )tarım
4.Münavebeli (dönüşümlü )tarım
5.Sera tarımı
6.Plantasyon  tarımı

İntansif tarım,  makine kullanımının  ve modern  yöntemlerin kullanıldığı  yöntemdir.
Bu yöntem  tarım alanı  az ,fakat nüfusu fazla  olan gelişmiş ülkelerde(Fransa ,Almanya Hollanda Belçika Japonya İsrail  v.b)  yaygındır.

Ülkemizde  intansif tarımın en yaygın  olduğu  alanlar  Marmara ,Ege  ve iç  Anadolu   bölgeleridir.

Eksantansif  tarım, insan  emeğine dayalı  ,geleneksel tekniklerin kullanıldığı yöntem, tarım alanlarını  geniş olan  gelişmemiş  ülkelerde (Hindistan,Pakistan  Arjantin ,v.b )

Birim  alandan elde edilen  verimin düşük olduğu, ekstantif  tarım yönteminin ülkemizde en fazla rastlanıldığı alanlar Karadeniz  ve Doğu  Anadolu  bölgelerdir.

Nadas tarımı , yağışın  yetersiz  olduğu ,tarımda  sulama  sorununun bulunduğu , alanlarda bir yöntemdir.
Ülkemizde bu yöntemi  en fazla  kullanıldığı  alanlar  İç Anadolu ve güneydoğu Anadolu  bölgelerdir.

Tarımda , sulama  sorununun  en az olduğu yer Karadeniz bölgesi olduğu  için  nadasa  en az  ihtiyaç  duyulan  bölgemiz  de  burasıdır.

Münavebeli tarım,  nadasa  alternatif olarak  tercih  edilen  tarım yöntemidir.
Ülkemizde   daha  çok  iç Anadolu  ve güneydoğu   Anadolu   bölgelerinde rastlanılır.

Sera tarımı, kış sıcaklık  ortalamalarının  ve güneşlenme  süresinin , yüksek olduğu  alanlarda yaygın  olarak  kullanılan  tarım  yöntemidir.

Ülkemizde , seracılığın  en gelişmiş  olduğu  bölgemiz Akdeniz’dir .

Plantasyon tarımı  geniş  alanlarda  tek tip ürün  yetiştirme  amacına  ve ticarete   yönelik  tarım  yöntemdir.

Daha çok Ekvatoral  ve musonlar  bölgesinde  görülen  bu yöntem  ülkemizde kullanılmaz.

Tarımın   Türkiye  Ekonomisi  için önemi
a)Nüfusumuz  yarıya  yakın bir kısmı  tarımla  uğraşır .
b)Kırsal  kesimde  yaşayan  insanlarımızın  tamamına yakınının  geçim kaynağıdır.
c)Milli gelirimizin  yaklaşık % 15’ini  oluşturur.
d)İhracatımızın ürünlerimiz  içerisindeki (%20 )önemi büyüktür.
e)İç ticaret  önemli  bir kısmı oluşturur.
BAŞLICA TARIM ÜRÜNLERİMİZ  ve ÖZELLİKLERİ
Tarım   Ürünlerimiz
Tahıllar
Sanayi bitkileri
Baklagiller
Yağ Bitkileri
Yem bitkileri
Sebzeler
Meyveler
TAHILLAR(HUBUBAT)
BUĞDAY, ARPA ,MISIR  ,PİRİNÇ ,ÇAVDAR ,YULAF ,KUŞYEMİ ,MAHLUT , DARI
Tahıllar ekim alanı ve üretim miktarı  en fazla  olan bitki  türüdür.
Halkın temel besini olduğundan üretimi önemlidir
Kırsal  kesim  insanlarımızın  büyük  bir kısmı  tahıl tarımıyla  uğraşır.
İklime  bağımlılıktan  fazla olduğundan yıllara göre  üretiminde  büyük dalgalanmalar  olabilmektedir.
Yarı kurak iklim  koşullarında  nadas  yönteminin yaygın  olarak kullanıldığı  tarım ürünleridir.
Ekiminde  ve hasadında  makine kullanımı yaygındır .
Doğal  yetişme  alanı geniştir.
Tarımı  kolaydır ,uzun yıllar boyunca bozulmadan depolanabilirler..
BUĞDAY
Ülkemizde  en çok  ekilen  ve üretimi  en fazla  olan  tarım ürünüdür.
Kuru tarım  yöntemiyle  yapıldığından iklime  bağımlılığı   fazladır  ve  bundan dolayı yıllık üretiminde  büyük dalgalanmalar görülür.
Temel besin maddesi  olduğundan üretimi çok  önemlidir.
İlkbahar  bol yağış  yazın  kuraklık istediğinden Karadeniz  Bölgesinin kıyı   kesimlerinde  yetişme  imkanı  bulamaz .
Üretiminde İç Anadolu  Bölgesi  ilk sıradadır.
Üretiminde  sırasıyla  Konya ,Ankara,Adana ,Yozgat  ilk  sıralardır.
Yıllık üretim 15-22 milyon ton  arasında  değişir.
Üretiminin azaldığı yıllarda  ihtiyaç  karşılanamadığından dışarıdan ithal edilir .
Dünya buğday  üretiminde  ülkemiz  6 .sıradadır.
BUĞDAY ÜRETİMİNDE
İÇ ANADOLU BÖLGESİ =  %38
MARMARA  BÖLGESİ =    % 18
AKDENİZ BÖLGESİ   =     %14
GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ  =% 10
EGE BÖLGESİ  =    %8
KARADENİZ   BÖLGESİ= % 7
DOĞU ANADOLU = %5
NOT =   BUGDAY SADECE DOĞU KARADENİZDE YETİŞMEZ . ÖZELLİKLE RİZE YÖRESİ.
YORUMLAR(BUĞDAY DOĞU KARADENİZDE YETİŞMEZ.SEBEBİ YAZ YAĞIŞLARI)
NOT:D.İ.E 2003 VERİLERİNE  GÖRE ALTTAKİLER
İÇ ANADOLU  BÖLGESİ=%29
MARMARA  BÖLGESİ=%15
AKDENİZ BÖLGESİ=%15
GÜNEY DOĞU ANADOLU=%15
EGE BÖLGESİ=%9
DOĞU ANADOLU=%7
ARPA
Buğdaydan sonra en fazla üretilen tahıldır.
Buğdaya göre iklim istekleri daha azdır  ve daha düşük sıcaklık koşullarında  yetişebilir.
Hayvan yemi olarak ve bira sanayinde  hammadde  olarak kullanılır.
İhraç ürünlerimizden birisidir.
Üretimine en  elverişsiz yerler Karadeniz kıyılardır.
Üretiminde İç Anadolu  birinci(%60 ) sıradadır.
Konya,Ankara ,Eskişehir ,Afyon ,Şanlıurfa ,Sivas üretiminde ilk sıralarda yer alan illerimizdir.
Yıllık üretimi 8 -12 milyon tondur.
NOT:D.İ.E 2003 VERİLERİNE GÖRE ALTTAKİLER
GÜNEYDOĞU ANADOLU=%20
EGE BÖLGESİ=%13
İÇ ANADOLU=%10
DOĞU ANADOLU=%8
KARADENİZ BÖLGESİ=%7
AKDENİZ  BÖLGESİ=%7
MARMARA  BÖLGESİ=%5
MISIR
Bol  nem ve yağış  ister.
İnsan besini, hayvan yemi  bitkisel yağ hammaddesi olarak ve selüloz yapımında kullanılır .
Ülkemizde 2.Ürün  ekimi için en  elverişli olan  üründür.
Akdeniz  kıyılarda  ikinci ürün  olarak bilinir.
Üretimi kıyı bölgelerimizde  yaygındır(sulama ve bol yağış sebebiyle)
Akdeniz  Bölgesi üretiminde  ilk sıralarda iken ,onu  Karadeniz ve Marmara Bölgesi  takip eder.
Karadeniz kıyıları  hariç  diğer  yerlerde  sulama ile yetiştirilmektedir.
Dünya  Mısır  üretiminde A.B.D.,Çin ve Meksika  ilk sıralarda olup;
Türkiye 12.sıradadır.
En fazla  Mısır  üreten  illerimiz Adana Samsun  ve Zonguldaktır.
UYARI: Doğal yetişme koşulları  bakımından Karadeniz Bölgesi  Mısır tarımı  için en uygun alan olmasına rağmen bugün yıllık üretiminde Akdeniz  Bölgesinin ilk  sıralarda yer alması
Sulama koşullarının  gelişmiş olmasının bir sonucudur.
NOT:D.İ.E 2003 VERİLERİNE GÖRE ALTTAKİLER
AKDENİZ  BÖLGESİ=%49
KARADENİZ BÖLGESİ=%17
MARMARA  BÖLGESİ=%15
G.DOĞU ANADOLU=%4
İÇ ANADOLU   BÖLGESİ=%3
DOĞU ANADOLU=%2
ÇELTİK
Yetişme süresince  bol su  ister .Hatta su içerisinde  yetişir.
Ülkemizde akarsu  boylarında  ve alüvyal ovalarda yaygındır.
Üretimi  devlet kontrolü altında  olan  bir bitkidir.
Yıllık üretimin 100-150 bin ton arasında değişir.
Üretiminde  Marmara Bölgesi ilk sıradadır.
En  fazla pirinç üreten  illerimiz Edirne Samsun Çorum Sinop
Adana’dır.
Üretimi  tüketimi  karşılayamadığından  ithal  edilir.
Dünyada Muson  ülkeleri (Çin , Hindistan,Endonezya  Bangladeş ilk sıralardadır)
UYARI :Pirinç  tarlaları sürekli su ile dolu  olduğundan bir bataklığı  andırmakla  birlikte sivrisineklerin üremesi  ve yaşaması  için çok uygun alanlardır .
Bu nedenle çeltik tarlaları  şehir  dışında  uygun  alanlarda olmak zorundadır.
YULAF
İklim istekleri  buğdaya benzer.
Bisküvi ,içki ve yem sanayinde kullanılır.
En fazla Marmara da çok az bir farkla  da İç Anadolu  da üretilir.
Üretiminde Balıkesir ve Konya  ilk  sıralardadır.
ÇAVDAR
Serin yayla iklimi ister
Doğal yetişme alanı  oldukça geniştir.
Son derece düşük  sıcaklıklarda bile  yetişebilir.
Verimsiz –kıraç toprakları   sever.
Yıllık üretim   200-220  bin ton civarındadır.
Daha çok  hayvan yemi olarak  kullanılmakta ise de  insan besini olarak da kullanılır.
En fazla İç Anadolu ve Doğu Anadolu  Bölgelerinde yetiştirilir.
Kayseri,Niğde ,Konya ,Erzurum en fazla yetiştirildiği illerdir.
2.SANAYİ (ENDÜSTRİ ) BİTKİLERİ
ŞEKERPANCARI ,PAMUK ,TÜTÜN ,ÇAY ,KETEN –KETENİR HAŞHAŞ
Tahıllardan çok en fazla  ekimi  yapılan tarım ürünleridir.
Sanayi kuruluşlarının hammaddesini oluştururlar.
Marmara ,Ege, ve Akdeniz Bölgelerinde yoğun olarak yetiştirirler.
Modern yöntemlerle tarımı yapılır.
1950 li  yıllardan  sonra üretim  alanı  ve miktarı hızla  artmıştır.
İhracatımızda önemli  yer tutar.
ŞEKERPANCARI
Yurdumuzda tarımı 1925 yılında Uşak’ta başlamıştır (ilk fabrika Uşak’ta 1926 yılında kuruldu). Bugün fabrikaların kurulduğu her yerde tarımı yapılmaktadır. Belirli iklim ve toprak isteği yoktur
Doğal yetişme en geniş olan ürünlerimizden biridir.
Üretim alanları  ile şeker  fabrikaları arasında  paralellik  vardır.
Üretime Cumhuriyet’ten  sonra başlanmıştır.
Kıyı  bölgelerimiz de daha  ekonomik ürünler yetiştirildiğinden  üretimi  daha çok  iç    bölgelerimizdedir.
Yetişme döneminde  bol su ister
Üretimi  devlet  denetimdedir.
Üretiminde İç Anadolu  ilk sıradadır. Onu Karadeniz  izler.
Yıllık üretim miktarı 18-24 milyon ton kadardır
Konya, Eskişehir, Amasya ,Tokat ,Bursa  üretimde ilk sıralarda  yer alır.
UYARI:Şeker pancarı, hasadı yapıldıktan sonra  hemen sonra  işlenmesi gerektiğinden  şeker  fabrikaları  ile üretim alanları  birbirlerine çok yakındır.
UYARI :Karadeniz kıyısında fazla yağıştan  dolayı yetiştirilmez.
UYARI:İlk  şeker pancarı Uşak ,Alpulu ve Turhal  da  kurulmuştur.(1925 yılında kurulmuştur.)
UYARI:Şeker pancarı bulunduğu  yerlerde  genellikle  büyükbaş hayvancılıkta gelişmiştir.Çünkü Şekerpancarının  küspesi önemli  bir yemdir.
BÖLGELERİMİZE GÖRE ŞEKER PANCARI ÜRETİMİN DAĞILIMI
İÇ ANADOLU  BÖLGESİ =%50
KARADENİZ  BÖLGESİ  =%15
MARMARA   BÖLGESİ =%12
DOĞU ANADOLU  BÖLGESİ =%10
EGE BÖLGESİ  = %6
AKDENİZ BÖLGESİ =%4
GÜNEYDOĞU ANADOLU =%3
NOT:D.İ.E  2003 VERİLERİNE  GÖRE
İÇ ANADOLU=%54,1
KARADENİZ BÖLGESİ=%15,6
DOĞU  ANADOLU=%12,8
PAMUK
Coğrafi  dağılışı  sıcaklık  koşullar  belirler
Yazın yüksek sıcaklık ister
Ülkemizde  ekim alanı  ve üretimi  sürekli  artmaktadır.
Sulamanın  gelişmesiyle ,Güney Doğu Anadolu  da ekim alanı  oldukça genişlemiştir.
Önemli  ihraç  ürünlerimizden birisidir.
Karadeniz  ve İç Anadolu  da yetiştirilmez.
Kolay taşınabilir  ve bozulmayan  bir ürün olduğundan  pamuğun  işlenmesi  ülkemizin her yerinde mevcuttur.
Pamuklu dokumanın hammaddesidir.
Çekirdeğinden  yağ elde edilir.
Yıllık pamuk üretimi  800-900 bin ton olup ,dünya pamuk üretiminde 4.sıradadır.
En fazla  üretildiği bölgemiz Güney Doğu Anadolu’dur.
Bölgelerimize göre  pamuk üretimin  dağılımı
GÜNEYDOĞU ANADOLU=%38
EGE  BÖLGESİ =%30
AKDENİZ BÖLGESİ=%18
MARMARA  BÖLGESİ =%9
DOĞU ANADOLU  =%5
NOT:D.İ.E  2003  VERİLERİNE  GÖRE(ALTTAKİLER)
G.DOĞU ANADOLU BÖLGESİ=%47
MARMARA BÖLGESİ=%1
EGE BÖLGESİ=%28
AKDENİZ BÖLGESİ=%24
TÜTÜN
Sıcaklık  isteği fazla  yüksek  olmayıp ,kıraç  arazilerde de  yetişebilmektedir.
Üretimi  devlet kontrolündedir.
Yıllık üretimi 250-300 bin tondur.
İhraç  ürünlerimiz  arasındadır.
Ege  bölgesi  üretiminde  ilk sırada  gelir .
İç Anadolu  Bölgesi  hariç  bütün  bölgelerimizde  üretimi yapılır.
Türkiye  Tütün üretiminde  Dünyada  6 .sıradadır.
Bölgelerimize göre tütün üretiminin  dağılımı
EGE BÖLGESİ=%45
GÜNEYDOĞU ANADOLU =%20
KARADENİZ= %15
DOĞU ANADOLU =%9
MARMARA BÖLGESİ =%6
AKDENİZ  BÖLGESİ =%5
UYARI:Ülkemizde   yetiştirilen  en kaliteli tütünler  Ege bölgesindeki şark tipi tütünlerdir.
UYARI:Tütün  Devlet kontrolünde yetiştirildiğinden  ekim alanları  ve üretim  miktarlarında  yıllara göre  değişimler  oldukça azdır.
UYARI:Tütün üretiminin  devlet  kontrolünde  olmasının en önemli nedeni  kalitesinin düşmesine engel olmak ,üretim  ve fiyat dalgalanmalarının  önüne geçmektir.
ÇAY
Tropikal  iklim  bölgelerinin bitkisi olup her mevsim  yağış  ve bol  nem ister.
Türkiye’de  doğal  yetişme koşulları en dar olan bitkilerden birisidir.
Cumhuriyet’ten sonra  üretimine başlamıştır.
Yıllık yaş çay   yaprağı  üretimi 800-900 bin ton ,kuru çay  üretimi ise 130-170 bin tondur.
Yıkanmış,kireçsiz  toprakları  sever.
Tamamı Doğu Karadeniz  kıyı şeridinde yetişir.
Rize  ve Trabzon  çevresi  üretimin  %90’ını karşılar .
İhraç  ettiğimiz  ürünlerimizdendir.
Türkiye  Dünya’nın  önemli  çay üretici  ülkelerinden birisidir.
Türkiye'de çay üretiminde ilk sırayı(D.İ.E. 2003 VERİLERİNE GÖRE)D.Karadeniz bölgesi alır.%100  olarak
KETEN-KENEVİR
Kenevir  ,uyuşturucu  yapımında   kullanıldığından  üretimi devlet kontrolündedir.
Kenevir liften  dayanıklı ve katıdır.Tohumlarından  yağ elde edilir.
Keten lifi daha incedir.Tohumlarından “Beziryağı” denilen değerli  bir madde  elde edilir.
Kenevir  üretiminde Karadeniz ,Keten üretiminde  Marmara  bölgesi ilk sıradadır.
Keten   ve Kenevir  dokumacılıkta ,kumaş  ve kot yapımında kullanılır.
Bölgelere göre üretimi 1. sırada Karadeniz Bölgesi (%88)
2. sırada Ege bölgesi ( % 12 )
HAŞHAŞ
Doğal  yetişme  alanı  oldukça geniştir.
Üretime  devlet kontrolündedir.
Uyuşturucu  yapımında  ve ilaç sanayinde kullanılır.
Tohumlarından  yağ elde edilir.
Türkiye Dünya’nın  önemli  haşhaş  üretici ülkelerindendir.
İhraç  ürünlerimizdendir.
Ege  ve Akdeniz  Bölgelerinde  üretilir.
Afyon (%40),Denizli (%35),Kütahya ,Uşak,Burdur ,Isparta da ekimi  yapılır.
Bölgelere göre üretimi 1. sırada Ege Bölgesi gelmektedir.( % 83) 2. sırada İç Anadolu ( % 11) 3. sırada Akdeniz (%6) .
UYARI:Haşhaş ,tabii  ekim  alanı çok  geniş  bir bitki  olmasına  rağmen , ülkemizdeki ekim  alanlarının  çok sınırlı  olması uyuşturucu  hammaddesi  olduğundan  dolayı devlet kontrolünde bulunmasının bir sonucudur.
3.BAKLAGİLLER
MERCİMEK ,NOHUT , FASULYE , BEZELYE  ,BAKLA ,  BÖRÜLCE
Taze  ve kurutulmuş  olarak  tüketilirler.
Coğrafi  dağılışını  sınırlandıran  faktörler  fazla  olmadığından  tüm bölgelerimizde  yetiştirilirler.
İç ve dış ticarette  önemlidir.
Protein  bakımından  oldukça  zengindirler.
MERCİMEK
Yetişme  döneminde  yağış ,olgunlaşma  döneminde  yüksek  sıcaklık  ve kurak ister.
Her  türlü  toprak  koşullarında  yetişir .
Yıllık üretimi 750-900 bin ton   dolayındadır.
Kırmızı mercimek  üretiminde  Güney Doğu  Anadolu ,Yeşil mercimek  üretiminde  ise İç Anadolu Bölgesi 1.sıradadır.
Kırmızı mercimek  üretiminde Gaziantep,Mardin,Adıyaman,Şanlıurfa ;Yeşil mercimek üretiminde  ise Yozgat ,Konya  ve Çorum  illeri   ilk sıralardadır.
UYARI: GAP projesinin tamamlanmasıyla  Güney  Doğu  Anadolu Bölgesindeki  Baklagil ekim alanlarının daralması beklenmesidir.
NOHUT
Ekim  alanı  ve üretim  miktarı
Yarı kurak step iklim koşullarında  uyum  sağlanmıştır.
Üretiminde İç Anadolu  Bölgesi  ilk sıradadır.
Yıllık üretim  1 milyon  ton  kadardır.
FASULYE
Kıyı bölgelerimizde   tarımı  yaygındır.
Yıllık üretimi 200 bin ton  dolayındadır.
Yaş  ve kuru olarak  tüketilen  önemli  bir besindir.
4.YAĞLI  BİTKİLER(ENDÜSTRİ  BİTKİLERİ)
AYÇİÇEĞİ , ZEYTİN
YER FISTIĞI  , SUSAM
SOYA FASULYE
HAŞHAŞ, KOLZA VE ASPİR
KETEN-KENEVİR, ÇİĞİT
Tohumları  işlenerek  yağ elde  edilen bitkilerdir.
Yıllık toplam üretimleri 2 milyon tondan fazladır.
İç  ve dış ticaretimizde oldukça  önemlidir.
Aynı zamanda endüstri bitkileridirler.
Bitkisel  yağ ihtiyacımızın  tamamını karşıladıkları gibi  önemli nispette de dışarıya  ihraç  edilirler.
UYARI:Yağlı tohum  bitkilerinin  tamamını  kuruluşlarında  işlendiğinden  aslında  aynı zamanda hepsi sanayi bitkisi  sınıfında da  kabul  edilebilirler.Diğer  taraftan  bazı  sanayi  bitkileri (haşhaş,keten-kenevir gibi)  yağ  üretiminde de  kullanıldıklarından aynı zamanda  kendileri yağ bitkileri  olarak  da kabul  edilebilirler.
AYÇİÇEĞİ
Ülkemizde çiğitten sonra bitkisel yağ  üretiminin  en fazla  olduğu bitkidir.
Doğal yetişme  alanı oldukça geniştir.
Alüvyon  topraklara  ve sıcak  koşullarda daha iyi uyum sağlar
Yıllık üretimi 800-900 bin ton  civarındadır.
Marmara bölgesi  üretimde  ilk sıradadır.
Trakya  en fazla  üretildiği alandır.
Tekirdağ ,Edirne ,Kırklareli,Samsun,Amasya,Tokat,Ankara
Konya  ,Yozgat  en önemli  üretici  illerdir.
Ayçiçeği yağı  önemli  ihraç  ürünlerimizdendir.
Türkiye  Ayçiçeği üretiminde  Dünya’da 4. sıradadır.
UYARI:Ayçiçeği  olgunlaşma ve hasat döneminde  yağış  istemediğinden Karadeniz  kıyısında  yetiştirilmez
UYARI:  Sulamanın  artmasıyla  Ayçiçeği alanı  alanları  ve üretim  miktarı  artacaktır.
AYÇİÇEĞİNİN BÖLGELERE  GÖRE ÜRETİMLERİ SIRALAMASI
NOT:D.İ.E  GÖRE  AYÇİÇEĞİNİN  ORANLARI
MARMARA  BÖLGESİ (ERGENE HAVZASI)=%84,4
İÇ  ANADOLU=%6,8
KARADENİZ  BÖLGESİ=%2,8
EGE BÖLGESİ=%2,1
AKDENİZ BÖLGESİ=%2,4
GÜNEYDOĞU  ANADOLU   BÖLGESİ=%0,9
DOĞU ANADOLU BÖLGESİ=%0,5
ZEYTİN
Soğuğa   karşı  duyarlı olup ,kışların  ılık geçtiği ve don  olaylarının  görülmediği iklim  koşullarında  yetişir.
Doğal  yetişme  alanı dardır.
Zeytin ve zeytin  yağı  üretiminde Ege bölgesinde ilk sıradadır.
Zeytin  üretiminde Balıkesir,Aydın,İzmir,Bursa,Manisa,Gaziantep ve Kilis önde  gelen illerimizdir.
Sofralık  zeytin  üretiminde  600 bin  ton  ile 1.700 bin ton  arasında değişir.
Türkiye Dünya Zeytin  ve zeytinyağı  üretiminde  önde gelen ülkelerdendir
Türkiye Dünya zeytin  ve zeytinyağı  ticaretinde ön  sıralarda  yer alır.
UYARI:Zeytin tarıma en uygun  alan Akdeniz  kıyılarımız  olmasına rağmen  ,bu kıyılarımızda geliri  daha yüksek olan  ürünleri tercih edilmesidir.
UYARI:Zeytin  üretimimizde  birbirini takip eden  yıllarda  büyük dalgalanmalar görülmesinin nedeni  Zeytin ağacında verimli  bir yılı verimsiz  bir yılın  takip  etmesinden  ileri  gelmektedir.
UYARI:Akdeniz ikliminin  tipik  ürünlerinden  olan Zeytinin Doğu Karadeniz   Bölümünde  yetişmesi “mikro klima”  şartlarının  bir sonucudur.
NOT:D.İ.E 2003  VERİLERİ ORANLARI
EGE BÖLGESİ=%45
AKDENİZ BÖLGESİ=%24
MARMARA=%20
GÜNEYDOĞU BÖLGESİ=%11
KARADENİZ  BÖLGESİ=%0   (AZ DA OLSA VAR ONU SÖYLEYELİM.ÇÜNKÜ ÖZEL KONUMA GİRER.)
YER FISTIĞI
Akdeniz  iklimine  uyum sağladığından   doğal  yetişme  alanı dardır.
Üretiminin  %90’ı Akdeniz Bölgesinden sağlanır.
Yıllık toplam üretim miktarı 100 bin ton dolayındadır.
En önemli üretici il  Adana ,Hatay ve .K.Maraş’tır.
Ege’de  Muğla  ve Aydın ,Marmara’da  Balıkesir ve Çanakkale’de  üretilir.
NOT=D.İ.E 2003   SUSAM ORANLARI
AKDENİZ BÖLGESİ=%90
EGE BÖLGESİ=%10
SUSAM
Sıcak iklim bitkisi olup Akdeniz  iklim koşullarına  uyum sağlamıştır.
Yıllık  üretimi 40-50 bin ton kadardır.
Kullanım  alanı geniş bir ürün olup  ,daha  çok  helva  ve pastacılıkta  kullanılır.
Tohumlarından  yağ elde edilir.
En fazla Güney Doğu Anadolu  Bölgesinde  yetiştirilir.Onu Akdeniz ve Marmara Bölgesi  takip eder.
SOYA FASULYESİ
Protein deposu olarak bilinen soya  ılıman  iklim koşullarına  uyum gösterir.
Bitkisel yağ  üretiminde  önemi büyüktür.
Yıllık üretimi 150-250 bin ton  arasında  değişiklik gösterir.
Üretiminde  Akdeniz Bölgesi  ilk sıradadır.
En önemli  üreticilerimiz  Adana ,mersin ,Hatay ,Antalya,Samsun  ve Ordu’dur
UYARI:Adana  Bölümü’nde ikinci ürün olarak bilinir.
UYARI: GAP Projesinden  sonra  Güneydoğu Anadolu  Bölgesi’nde  üretimi artacaktır.
ÇİĞİT
Pamuk bitkisinin  kozasından  elde edilir.
Yağlı  tohumlar içerisinde en  çok  paya sahip olanıdır.
Üretimi Pamuğun  ekim alanlarıyla  paralellik gösterir.
Yıllık  üretim  1.000 bin ton  ile 1.300 bin ton  arasında değişir.
Üretiminde Güney Doğu  Anadolu ve Ege Bölgeleri  ilk sırada  yer alır .
KOLZA - ASPİR
Tohumlarından yağ elde edilir.
En fazla  Marmara  Bölgesi’nde üretilir.
Kolza  daha çok Trakya’da ,Aspir  ise Güney  Marmara  Bölümünde  yetiştirilir.
Not:Ayrıca; Haşhaş ,Keten -Kenevir ,Mısır ,Fındık  yap elde edilen diğer  tarım ürünlerdir.
5.YEM BİTKİLERİ
Yonca  Korunga Burçak Fiğ Yulaf  Diğerleri
Hayvancılığın  önemli olduğu  ülkemizde  yem bitkilerinin  üretimi  de oldukça  önemlidir.
Kuru ve yaş  olarak  tüketilir
Besi  hayvancılığında  kullanılırlar
Yem  bitkilerinin  bir kısmı(Yonca Burçak Korunga Fiğ Yulaf )tarlalarda  kültür bitkisi  olarak yetiştirilirken ,bir kısmı  da çayır  ve  meralarda  doğal olarak yetişirler .
Bunlar  taze olarak hayvanlar  tarafından  tüketildiği gibi hasadı  yapılarak  kışlık  olarak  da kurutulurlar.
Hayvancılıkta  et ve süt  veriminin  artmasında önemlidir.
Daha çok Marmara ,Ege  ve Akdeniz  Bölgelerinde  üretilirler  ve  buradaki fabrikadaki işlenirler.
Yonca,yıl içerisinde  birden fazla  ürün  verir  ve kolay yetiştirilir.
Türkiyenin  her yerinde  yetiştirilir.
Korunga ,en kıraç  ve verimsiz  arazilerde bile   yetişebilmektedir.
Burçak ,yaygın  olarak  yetiştirilen  bu bitki  özellikle  koyun  besiciliğinde  önemlidir.
Fiğ ,Özellikle Doğu  Anadolu Bölgesinde  yetiştirilen  önemli  bir yem bitkidir.
Yulaf, En  önemli  yem bitkilerinden  birisidir.Bisküvi  ve içki sanayinde de kullanılır.
En fazla   Marmarada üretilir.
Tahıllar  grubundan olan Arpa  ve mısır da yem bitkilerinden olup daha önce açıklanmıştır.
6.MEYVELER
FINDIK, İNCİR ,ÜZÜM, TURUNÇGİLLER ,MUZ
ANTEP, FISTIĞI ,ELMA ,ŞEFTALİ ,KAYISI ,ARMUT
BADEM ,CEVİZ, KESTANE
Dikili  alanlarımızın %40’ında  meyvecilik  yapılır.
Ülkemizde  çok çeşitli  meyveler yetiştirilir.
Bazı  meyvelerde  ülkemiz  Dünya da  ilk sıralardadır.
İhracatımızda  önemli  paya  sahiptir.
Çok  yıllık  bitkiler olduğundan  iklim  istekleri  daha seçicidir.
Kurutulmuş  ve  yaş  olarak   iç ve dış  ticarette  büyük  önem taşırlar.
FINDIK
Yağış  ve nemin fala olduğu  ılıman  iklim koşullarında  yetişir.
Yarı  yıkanmış humuslu  topraklarda  uyum  sağlamıştır.
Doğal  yetişme  alanı dar  olan  bitkilerimizdendir.
Kış  mevsiminin  donlu olduğu  geçtiği yıllarda  verimi düşer
Yıllık üretim  500-600 bin ton  civarındadır
Karadeniz  kıyı şeridinde  yetişir  ve toplam üretimin %85 ‘ini Karadeniz, kalan  kısmını ise Marmara  bölgesi  sağlar.
Dünyada  fındık üretiminin  %70 ini Türkiye  sağlar
Dünya  fındık ticaretinin  büyük  bir kısmı Türkiye’nin  elindedir.
Fındıkın illeri göre dağılımı
Ordu >giresun >Trabzon >Sakarya>bolu>samsun >Zonguldak
NOT:D.İ.E 2003  ORANLARI
KARADENİZ  BÖLGESİ=%83
MARMARA  BÖLGESİ = % 17
İNCİR
Akdeniz  iklim  koşullarında uyum sağlamış  olup sıcaklığının  yüksek  olduğu  yerlerde  yetişir.
En yoğun  yetiştirildiği  ovalarımız BÜYUK MENDERESE VE KÜÇÜK MENDERES  ovalarıdır.
Yaş ve  kurutulmuş  olarak tüketilir.
Yıllık üretimi 250-300 bin ton  dolayındadır.
Yıllık üretiminin  %75-80’ini Ege Bölgesi  sağlar.
Türkiye incir üretiminde  Aydın  ili ilk  sırada  gelir
Türkiye  Dünyanın  en büyük incir  üreticisi  ve  ihracatçısıdır.
UYARI:İncir ,Doğu Karadeniz  de yağışın  fazla olması ,Doğu Anadolu  ve İç Anadolu  da ise  don olayı  ve sıcaklıkların düşük olması  nedeniyle yetişmez.
NOT:D.İ.E 2003 ORANLARI
EGE BÖLGESİ=% 81
AKDENİZ BÖLGESİ=%7
MARMARA  BÖLGESİ=%6
KARADENİZ=%3
G.DOĞU ANADOLU=%3
ÜZÜM
Türkiye’de en yaygın  ve miktar olarak en fazla üretilen meyvedir.
İklim isteği çok seçici olmadığından   doğal yetişme  alanı geniştir.
Soğuğa dayanıklı  olup  hep  bölgemize özgü  niteliler  kazanarak yetişme  imkanı bulmuştur.
Yaş ve kurutulmuş  olarak oldukça fazla  tüketilen  bir meyvedir.
Yıllık  toplam  üzüm  üretimi 3,5-4 milyon  ton civarındadır.
Üzüm üretiminde Ege Bölgesi 1.,Güneydoğu  Anadolu  Bölgesi  ise 2. sıradadır.
Manisa ,İzmir,Gaziantep,Denizli,Konya,Tekirdağ,Ankara ,Niğde,Nevşehir  en fazla  üzüm üretilen  illerimizdir.
Türkiye çekirdeksiz   üzüm ticaretinin önemli  bir kısmını Türkiye gerçekleştirir.
Üzüm üretim alanlarının(bağ alanı) bölgelere göre dağılımı
NOT=D.İ.E  2003  ORANLARI ÜZÜMÜN
İÇ ANADOLU =%15
GÜNEYDOĞU ANADOLU=%17
EGE BÖLGESİ =%41
DİĞER  BÖLGELER=%23
UYARI :Her mevsim  yağışlı  olmasından dolayı  üzüm  tarımını en az  olduğu  bölgemiz Karadenizdir.
TURUNÇGİLLER
Narenciye  adı da  verilen  bu ürünler portakal mandalina  limon  greyfurt  ve turunçtan oluşur. Ege Bölgesinde kıyıdan 200 km içerilere kadar tarımı yapılabilmektedir. Sebebi bölgede dağların kıyıya dik uzanması sonucu deniz etkisinin iç kesimlere kadar sokulabilmesidir.Doğu Karadeniz Bölümünde yetiştirilebilmesi kış ılıklığı ile ilgilidir.
Akdeniz  iklim koşullarında  uyum göstermiş  uyum  göstermiş  olup soğuğa  ve don  olaylarına  karşı  çok hassastır.
Doğal yetişme alanı dardır.
Yıllık üretim alanı dardır.
Akdeniz  Bölgesi  toplam  üretimimizin % 80'ini  sağlar.
En önemli  üretici iller  sırasıyla Adana ,Antalya ,Hatay,Mersin'dir.
Limon  üretiminde Mersin,Portakal     üretiminde  en önemli  merkezlerdir.
Yıllık  üretimimizin  yarısı ihraç edilir.
Turunçgillerin bölgelerimize göre dağılımı
AKDENİZ=%75
EGE BÖLGESİ=%20
MARMARA  VE   KARADENİZ=%5
Turunçgillerini üretim miktarı
PORTAKAL= 950 bin ton
MANDALİNA=500 bin ton
LİMON = 400  bin ton
UYARI: Ekonomik değeri yüksek olmasından dolayı  Akdeniz kıyılarında  zeytinin yerinin turunçgilller alır.
UYARI: Doğu Karadeniz  kıyılarında  Rize  yöresinde   turunçgiller  tarımının  yapılması mikro klima     özellikleriyle  açıklanabilecek  bir durumdur.
MUZ
Tropikal  iklim bitkisi olup Ülkemizde  yetişen bitkiler  içersinde  sıcaklık isteği  en fazla olandır.
Düşük sıcaklığa  ve don olaylarına  karşı  en hassas bitkidir.
Ülkemizde  tabii ekim alanı  en dar  olan tarım  ürünüdür.
Yıllık üretim  30-40 bin ton tarım ürünüdür.
Tamamı Akdeniz  Bölgesinde  yetiştirilir.
Antalya-Mersin arasında (Alanya-Gazipaşa -Anamur ,Erdemli )dar bir kıyı şeridinde yetişir.
Önemli ibr ithalat (dış alım )ürünümüzdür.
ANTEPFISTIĞI
Başta Gaziantep ve Şanlıurfa gelir(%90). Ayrıca Akdeniz ve Ege Bölgelerinde çitlembik ağaçlarının aşılanması ile de tarımı yapılabilmektedir. Önemli ihracat ürünümüzdür.
Şiddetli yaz sıcaklığı  ve kuraklığı ister .
Doğal  yetişme alanı sınırlıdır.
Türkiye  üretiminde  Dünya'da  İran'dan sonra  ikinci sıradadır.
Yıllık üretim miktarı 20-40 bin ton  civarındadır.
Üretimimizin  %70'i  ihraç edilir.
Üretimin tamamı Güneydoğu  Anadolu da gerçekleştirilir.
En önemli  üretici  il  Gaziantep'tir.
UYARI:Antep Fıstığı üretiminde  yıllara göre  dalgalanmalar  görülür.Bu durma  neden olan iki faktör vardır.
1.İlkbaharda yaşanan don olayları....Don olaylarının yaşandığı  yıllarda  verim  oldukça
2.Antep fıstığı ağacının devirli üretim  özelliğine  sahip  olmasıdır.
NOT:D.İ.E 2003  ORANLARI
G.DOĞU ANADOLU =%78,0
AKDENİZ BÖLGESİ=%17,0
EGE BÖLGESİ=%3,7
MARMARA=%0,8
KARADENİZ BÖLGESİ=%0,1
ELMA
İklim isteği seçici olmayan ,-40 derecelik kış soğuklarına bile kolayca  dayanabilen bir üründür.
Tabii yetişme  alanı yetişme  alanı oldukça geniştir.
Üzimden sonra en fazla  yetiştirilen (2,5 milyon ton meyvedir.)
Ülkemizin her yerinde  yetişme imkanı bulmuştur.
Üretimde  İç anadolu Bölgesi ilk sıradadır.
En önemli  üretici iller  Niğde,Konya,Nevşehir,Amasya ,Isparta,Kastamonu,Burdur,Antalya 'dır.
İç ticarette  oldukça  önemli  olan  Elma   dış  ticaretmimizde  de  önemlidir.
NOT:D.İ.E  2003   verileri aşagıdakiler
İÇ  ANADOLU BÖLGESİ=%37
AKDENİZ  BÖLGESİ=%33
EGE BÖLGESİ=%11
MARMARA BÖLGESİ=%8
KARADENİZ BÖLGESİ=%7
DOĞU  ANADOLU BÖLGESİ=%
GÜNEYDOĞU BÖLGESİ=%1
ŞEFTALİ
Sıcak  ve ılıman  iklimlerden  hoşlanır.
Yaş  ve meyve  suyu olarak tüketilir.
Marmara  bölgesi özellilkle Bursa  ve çevresinde oldukça  yaygın  olarak üretilir.
İhraç  değeri bulunan  bir tarım ürünümüzüdür.
NOT:D.İ.E 2003 ORANLARI ŞEFTALİ
MARMARA BÖLGESİ=%42
EGE BÖLGESİ=%20
AKDENİZ BÖLGESİ=%19
KARDENİZ=%11
İÇ ANADOLU=%3
G.DOĞU ANADOLU=%4
KAYISI
İklim isteği fazla  olmayıp   doğal  yetişme  alanı geniştir.
Üretiminde Doğu Anadolu  bölgesi  ilk sıradadır.
En fazla  üreitlen  il Malatya 'dır.
Yaş ve kuru  olarak  tüketildiği gibi aynı zamanda meyve suyu olarak değerlendirilir.
Önemli  bir ihraç ürünümüzdür.
Yıllık  üretim 500 bin ton  kadardır.
NOT:D.İ.E  2003   ORANLARI
DOĞU ANADOLU =%55
AKDENİZ BÖLGESİ=%30
İÇ ANADOLU=%10
EGE  BÖLGESİ=%2
KARADENİZ BÖLGESİ=%1
MARMARA =%1
ARMUT : İç Anadolu'da  en fazla  üretilir.
CEVİZ   :Ülkemizin her yerinde  üretilir.Kahraman Maraş ,Van  ve Bitlis  yörelerinde  yoğun olarak  yetiştirilen  Cevizin yıllık üretimi150 bin ton kadardır.
ERİK   :Dağınık  bir şekilde  tüm  bölgelerimizde  görmek  mümkündür.
BADEM:En fazla  Ege bölgesinde  yetiştirilir.Yıllık  üretim 40-50 bin ton  civarındadır.İhraç  değeri   olan ürünlerimizdendir.
KESTANE  :Üretiminde Marmara  Bölgesi  ilk sıradadır.Özellikle  Bursa  üretiminde  meşhurdu.Yıllık üretimi  100 bin ton  kadardır
7.SEBZELER
1.YUMRUSU YENEN SEBZELER   2.MEYVESİ YENEN SEBZELER  3.YAPRAĞI YENEN  SEBZELER
İklim  çeşitliliğine  bağlı olarak   ülkemizde  her  türlü  sebze  yetiştirilir.
Tarımı   sırasında  bol miktarda  su ister
Kış mevsiminde seracılık  yöntemiyle kesintiye  uğramadan yapılır.
Akdeniz  Bölgesi  sebzeciliğin  ve sebze üretiminin  en fazla  bölgelerimizdir.
Intansif   yönrtemiylerle  yapılmakta ,aynı  topraklarda  yıl da  2-3 kez  ürün alınmaktadır.
Sebzelerin  en erken  olgunlaştığı bölge Akdeniz  ,en geç olgunlaştığı bölge  ise Doğu Anadolu'dur.
UYARI:Karadeniz Bölgesi'nde  fazla  yağıştan dolayı ,Doğu Anadolu'da  düşük  sıcalık değerlerinden dolayı  sebzecilik fazla gelişmemiştir.
UYARI :Güney Doğu Anadolu da sulama  imkanlarının gelişmesiyle  sebzecilik  giderek  gelişmektedir.
DİKKAT!!!! :Bazı  sebzelerin  açık hava  koşullarında mevsimi gelmeden  gelmeden  erken   yetiştirilip pazarlanmasına  "Turfanda sebzeler" adı verlir.
Turfanda  sebzecilik en fazla geliştiği (Adana,Antalya,Mersin) bölgemiz Akdenizdir.
1.YUMRUSU YENEN SEBZELER
PATATES
Her türlü  iklim koşullarına  uyum gösterir.
Doğal yetişme  alanı  en geniş  ürünlerimizdendir.
Buğdaydan sonra   gelen  en önemli  besin  maddesidir.
İspirto üretiminde  ve hayvan yeni olarak da  yararlanılır.
En  geniş  yetişme  alanını  İç Anadolu'da bulmuştur.
Yıllık üretim miktarı 6 milyon ton civarındadır.
En fazla  ürertime sahip bölgemiz  İç Anadolu 'dur.
SOĞAN VE SARIMSAK
Ülkemiz iklim koşullarına  rahat uyum sağlamıştır.
Her bölgemizde  üretimi  yapılmaktadır.
Yıllık soğan  üretimi 2,2 -2,5 milyon ton ,sarımsak  üretimi 70-80 bin tondur
En fazla  soğan  ve sarımsak üretimi Marmara'da yapılır.
2.MEYVESİ  YENEN  SEBZELER
DOMATES
Yazları sıcak  ve kurak  iklimlere uyum  gösterir.
Yaş olarak  tüketildiği gibi  özellikle salça  yapımında  kullanılır.
En fazla  Marmara da üretilir.
Yıllık üretim miktarı  8 milyon    tondur fazladır.
KAVUN- KARPUZ
Yaz döneminin  sıcak  fakat  sulama  imkanı olan  alanlarda yetişirler.
Yıllık  üretimleri 6 milyon ton kadardır.
Doğu ve Batı  Karadeniz kıyıları  ile Kuzey  Doğu  Anadolu  hariç  ülkemizin  her yerinde tarımı  yapılır.
En fazla Güney Doğu  Anadolu   ile  Akdeniz  Bölgesi’nde  üretilir.İhraç edilir.
Ayrıca; salatalık(hıyar),patlıcan,Biber,Bamya ,Kabak ,Balkabağı gibi sebzelerde bu grupta  yer alan diğer  sebzelerdir.
3.YAPRAĞI YENEN SEBZELER
Bu sebze grubunun Lahana,Enginar,Kereviz,Marul,Pırasa Ispanak Semizotu Maydanoz ,Nane ,Roka ,Tere ,Pazı, gibi yaprakları toplam  türlü şekillerde yenilen  bitkiler  yer alır .
Bu  grup  sebzelerin  yıllık toplam  üretimleri 1,5 -2 milyon  ton kadardır.
SERACILIK(SERA  SEBZECİLİĞİ)
Seracılıkta  temel amaç sıcaklığı  kontrol altına  almaktadır.
Kış mevsimi  sıcaklıkların fazla  düşmediği yerdle  yapılır.
Kışın sıcaklıkların  ve güneşlenme  süresinin uzun olduğu Akdeniz Bölgesinde en fazla (%60) gelişmiştir.
İç bölgelerimizde  düşük sıcalıllar  maliyeti  arttıdığından  pek  yapılmaz.
Birim alandan en fazla  verim almayı   hedefleyen  intansif (modern) yöntemdir.
Seracılıkta Antalya  ilk sırada  iken; Mersin  ikinci sıradadır.
Seracılık sayesinde ,kış mevsiminde  bile yaz sebzelerinin bulmamız mümkündür.
ÇİÇEKÇİLİK
Çeşitli  ikli tiplerine bağlı olarak çiçek türleri  de oldukça  çeşitlidir.
Büyük  şehir  merkezlerinde  gelişmiştir.
Doğrudan ticari bir  faaliyeti olarak yapılır.
Bir çok çiçek türü  ihraç edilir.
Yalova,İstanbul,Ankara,İzmir çiçekliğinen geliştiği illerdir.
Gülcülükönemli bir sektördür.
Isparta ve Burdur  da gülcülük en fazla   gelişmiştir.
Tarım Ürünleriyle ilgili Bazı  Genel özellikleri
KONDİSYON AĞIRLIKLI  TAKTİK ÇALIŞMALARI
ALTTAKİLER
Tabi ekim alanı geniş olanlar     Tabi ekim alanı  dar olanlar           Su isteği Fazla olanlar
Ş.Pancarı                                                      Muz (ÖZEL  KONUM)                                                             Çay
Üzüm                                                            Çay                                                                                            Fındık
Elma                                                           Fındık                                                                                         Mısır
Buğday                                                     TURUNÇGİLLER(özel konum)                                             Pirinç
Arpa                                                          İncir                                                                                         Pamuk
Tütün                                                        Antep fıstığı                                                                           Turunçgiller
Ayçiçeği                                                 Zeytin                                                                                               Sebzeler
Patates                                                   Susam
Mısır                                                       S.Fasulyesi
Çavdar                                                   Pamuk
Yulaf
Haşhaş

Kış ılımanlığı  isteyenler        Üretimine  Cumhuriyetten Sonra  Başlananlar
Muz                                                              Çay
Çay                                                          Ş.Pancarı
Fındık                                                        Ayçiçeği
Turunçgiller
İncir
Zeytin

Dünyada ilk sırada olduklarımız   Ekimi devet kontrolünde olanlar
Fındık                                                Haşhaş
İncir                                                   Pirinç
Üzüm                                                Kenevir
Kayısı                                                    Tütün
Ş.Pancarı

Yetişme Döneminde  Yağış                       Eczacılıkta  Yararlanılanlar
Olgunlaşma dönemimde Kuraklık  İsteyenler         Abaçayı
Buğday                                               Nane
Arpa                                                  Kekik
Pamuk                                                 Ihlamur
Tütün                                                 Papatya
Ayçiçeği                                             Meyankökü
Mercimek                                             Şerbetçiotu
Susam
Çavdar
Yulaf

İthal ettiklerimiz                            Boyacılıkta  Yararlanılanlar
Buğday                                                Cehri
Muz                                                   Çivit otu
Kahve
Kakao
Kivi
Ananas
Hindistan cevizi
Hurmadır.
İHRAC ETTİĞİMİZ TARIM ÜRÜNLERİ
Fındık ,Antepfıstığı ,Pamuk ,Tütün ,K.Üzüm ,K.İncir ,K.Kayısı ,Haşhaş ,Zeytin
NOT:Aşağıdaki tarım ürünlerini üretimi  yıllıktır.
Adı:Buğday
Türü:Tahıl
İklim  isteği:İlkbaharda bol yağış yazın sıcak  ılık ve kuraklık step-yarıkurak  iklim koşulları
En fazla Üretildiği alanlar: İç Anadolu
Üretim  miktarı :15-22 milyon  ton
Kullanım alanları:Temel besin maddesidir.
Ticari değeri:Üretimin düştüğü yıllarda  ithal edilir.

Adı:Arpa
Türü:Tahıl
İklim isteği:Fazla  seçici değildir.Karasal  iklim koşulları
En fazla  üretildiği  alanlar:İç  anadolu
Üretim  miktarı:8-12 milyon
Kullanım alanları: Yem  ve  içki sanayi
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı: Mısır
Türü: Tahıl,yağ,yem
İklim isteği: Ilıman –bol  yağışlı  iklim koşulları Karadeniz iklimi
En fazla  üretildiği alanlar :Akdeniz
Üretim miktarı:2,5 milyon ton
Kullanım alanları:Besin Bitkisel yağ yem selülöz sanayi

Adı:Pirinç
Türü:Tahıl
İklim isteği:Bol yağış  ve nem  yada  sulamalı (sacak ve yağışlı iklim koşulları)
En fazla  Üretildiği Alanları: Marmara
Üretim miktarı:100-150 bin ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri: İthal edilir.

Adı :Yulaf
Türü:Tahıl ,yem
İklim isteği :Yarıkurak (Step) ve karasal  iklim  koşulları
En fazla  üretildiği alanlar:Marmara
Üretim  miktarı:300 bin ton
Kullanım alanları: Bisküvi,içki,yem sanayi

Adı: Çavdar
Türü :Tahıl,yem
İklim  isteği : İç  Anadolu
Üretim miktarı:200-220 bin ton
Kullanım alanları:Yem ,Besin,İçki Sanayi

Adı:Darı,Mahlut,Kuşyemi
Türü : Tahıl,yem
İklim  isteği:Karasal  ve step   iklim koşulları
En fazla  Üretildiği alanlar:İç Anadolu,Doğu Anadolu,Marmara
Üretim miktarı:  Üretim miktarı azdır.
Kullanım alanları:Yem sanayi
Ticari değeri: -------------

Adı:Şeker pancarı
Türü:Sanayi bitkisi
İklim isteği:Yarı kurak (step)İklim koşulları
En fazla  üretildiği alanlar: İç Anadolu
Üretim miktarı: 18-24  milyon  ton
Kullanım alanları Besin ,yem sanayi
Ticari değeri:----------------

Adı:Pamuk (çiğit)
Türü:  Sanayi,yağ
İklim isteği:Akdeniz  iklim  koşulları
En fazla  üretildiği alanlar:Güney  Doğu Anadolu
Ege bölgesinin tarımının  birincilik esprisi ;”Zühti”dir.
ZEYTİN ,ÜZÜM ,HAŞHAŞ.TÜTÜN İNCİR.(PAMUK YOK)
burada şu sorulabilir;
“Eskiden  zühtip’ti şimdi pamuk yok neden böyle?
Pamuk  sulama ihtiyacı olan bir bitkidir.GAP’IN  BİR AMACI SULAMALI TARIM OLDUĞUNDAN PAMUK GÜNEYDOĞUYA GEÇMİŞTİR.
NOT:ÖNCELERİ HERKESİN BİLDİĞİ GİBİ PAMUK EGE BÖLGESİNDEYDİ .AMA GAP GELİNCE SULAMA OLDUĞUNDAN GÜNEYDOĞU BİRİNCİLİĞİ ALDI.
Üretim miktarı:800-900  bin ton
Kullanım alanları: Dokuma ,yağ sanayi
Ticari değeri:İhraç  edilir.

Adı:  Tütün
Türü:Sanayi
İklim isteği:ı Ilıman(Karadeniz ,Akdeniz  ve   Karasal )İklim  koşulları
En fazla  üretildiği alanlar:Ege bölgesi
Üretim miktar :250-300
Kullanım Alanları: Sigara
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Çay
Türü:Sanayi
İklim isteği:Sürekli  yağışlı  ve bol  nemli ılıman  iklim  koşulları
En fazla  üretildiği  alanlar:Doğu Karadeniz
Üretim  miktarı:800-900 bin ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri: İhraç edilir.

Adı:Keten-Kenevir.
Türü:Sanayi,yağ
İklim isteği:Ilıman iklim koşulları
En fazla  üretildiği:Marmara –Karadeniz
Kullanım alanları :Dokuma ,ilaç ,uyuşturucu sanayi
Ticari  değeri :İthal edilir.

Adı:Haşhaş
Tahıl:Sanayi,yağ
İklim isteği: Step  ve karasal  iklim koşulları
En fazla üretildiği alanlar: Ege bölgesi
Kullanım alanları:İlaç ,uyuşturu, yağ  sanayi
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı :Mercimek
Türü:Baklagiller
İklim isteği:Yazın  sıcak  ve kurak koşullar
En  fazla  üretildiği  alanlar:Güneydoğu ,Doğu Anadolu,İç Anadolu
Üretim miktarı:750-900 bin ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri: İhraç edilir.

Adı:Nohut
Türü:Baklagiller
İklim isteği:Yazın  sıcak ve  kurak  koşullar
En fazla üretildiği alanlar:İç Anadolu
Üretim miktarı: 1 milyon ton
Kullanım alanları:Besin

Adı: Fasulye
Türü:Baklagiller
İklim  isteği :Yazın  sıcak   fakat   sulanabilen  koşullar
En  fazla Üretildiği alanlar :İç  Anadolu
Üretim  miktarı:200 bin ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri:-------------

Adı:Ayçiçeği
Türü: Yağ,Sanayi bitkisi
İklim isteği:Yarı kurak  ve yazın sıcak iklmi   koşulları
En fazla  üretildiği alanlar:Marmara  Bölgesİ( ERGENE  HAVASI) Bu arada ergene havzasının ortalama yüksektisi makineli tarıma elvişlidir.
Üretim miktarı:800-900 bin ton
Kullanım alanları:Besin,yağ,kuruyemiş
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı: Zeytin
Türü: Yağ, sanayi
İklim isteği : Akdeniz iklim koşulları
En fazla : Ege bölgesi

Adı : Yer Fıstığı
Türü: Yağ,Sanayi
İklim isteği : Akdeniz  iklim koşulları
En fazla  üretildiği  Alanlar: Akdeniz  Bölgesi
Üretim miktarı:100 bin ton
Kullanım alanları:Besin ,kuruyemiş,yağ
Ticari değeri:-----------

Adı:Susam
Türü:Yağ
İklim isteği:Akdeniz İklim  koşulları
En fazla üretildiği Alanlar:Güneydoğu Anadolu
Üretim miktarı:40-50 bin ton
Kullanım alanları:Yağ ,pastacılık,helvacılık

Adı:S.Fasulyesi
Türü:Yağ
İklim isteği:Karadeniz-Akdeniz  ılıman  iklim koşulları
En fazla üretildiği alanlar:Akdeniz  bölgesi
Üretim miktarı:150-200
Kullanım alanları:Yağ,besin

Adı:Kolza-Aspir
Türü:Yağ
İklim isteği:Ilıman iklim koşulları
En fazla üretildiği  Alanlar :Marmara  bölgesi
Üretim  miktarı:Üretim miktarı azdır.
Kullanım alanları:Yağ ,besin

Adı:Yonca,Fiğ,Korunga,Burçak
Türü:Yem
İklim isteği:Seçici değildir.karasal iklim koşullarına  tercih ederler.
En fazla  üretildiği Alanlar:Tüm bölgelerimizde yetişir.
Üretim miktarı:Üretimleri azdır.
Kullanım alanları:Yem ,Bisküvi

Adı: Fındık
Türü:Meyve yağ
İklim isteği:Her mevsim yağışlı karadeniz iklim koşulları
Tercih ederler.
En fazla üretildiği alanlar :Karadeniz
Üretim miktarı:500-600
Kullanım alanları:Besin Yağ

Adı:İncir
Türü:Mevye
İklim isteği:Kış sıcaklıklarının  fazla düşmediği Akdeniz  iklim koşulları
En fazla  Üretildiği  Alanlar:Ege bölgesi
Üretim miktarı:250-300 bin ton
Kullanım alanı: Besin
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Turunçgiller
Türü:Meyve
İklim isteği:Akdeniz iklimi  koşlları
En fazla  üretilen  Alanlar:Akdeinz bölgesi
Üretim miktar:2 milyon ton
Kullanım alanları:Besin ,Meyve suyu
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Üzüm
İklim isteği:İklim isteği seçici değildir.
En fazla üretildiği alanlar:Ege bölgesi
Üretim miktarı:3,5-4 milyon ton
Kullanım alanları:Besin, İçki
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Elma
Türü: Meyve
İklim isteği:Çok düşük sıcaklıklara  bile dayanıklıdır.
En fazla üretildiği alanlar:İç Anadolu
Üretim miktarı:2,5 milyon ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Antep fıstığı
Türü:Meyve
İklim isteği:Yazları çok sıcak ve kurak iklim koşulları
En fazla üretildiği alanlar:Güney Doğu Anadolu
Üretim miktarı:20-40 bin ton
Kullanım alanları:Besin kuruyemiş
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı: Muz
Türü:Meyve
İklim isteği:Kış sıcaklıklarının çok yüksek ve kurak olduğu tropikal  iklim koşulları
En fazla üretildiği  alanlar :Akdeniz iklimi(%100’dür.Özel konum devreye girer.)
Üretim miktarı:30-40  bin ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri:İthal edilir.

Adı:Kayısı
Türü:Meyve
İklim isteği:Karasal iklim karasal iklim  koşulları
En fazla üretilen  alanları:Doğu Anadolu  Bölgesi
Üretim miktarı:500 bin ton
Kullanım alanları:Besin kuruyemiş
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Şeftali
Türü:Meyve
İklim isteği:Sıcaklık ve ılıman  koşullar
En fazla  üretildiği alanlar:Marmara bölgesi
Üretim miktarı:300-400
Kullanım alanları:Besin meyve suyu
Ticari değeri:İhraç

Adı:Ceviz
Türü:Meyve
İklim isteği:Karasal  iklim  koşulları
En  fazla üretildiği alanlar:Doğu Anadolu
Üretim miktarı:150 bin ton
Kullanım alanları:Besin

Adı:Armut
Türü:Meyve
İklim isteği :Karasal iklim  koşulları  iç Anadolu
En fazla üretilen alanlar:İç Anadolu bölgesi
Kullanım alanları:Besin

Adı:Kestane
Türü:Meyve
İklim isteği:Ilıman ,yarı  karasal  koşullar
En fazla  üretildiği alanlar:Marmara bölgesi
Üretim miktarı:100 bin ton

Adı:Erik
Türü:Meyve
İklim isteği:İklim  bakımından fazla  seçici  değildir.
En fazla Üretildiği alanlar:Dağınıktır.
Kullanım alanları:Besin

Adı:Badem
Türü:Meyve
İklim isteği:Akdeniz iklmi koşulları
En fazla üretildiği alanlar:Ege bölgesi
Üretim miktarı:40-50 bin  ton

Adı:Patates
Türü:Sebze
İklim isteği:fazla seçici değildir
En fazla üretildiği alanlar:İç Anadolu
Üretim miktarı:6 milyon ton
Kullanım alanı:Besin

Adı:Soğan-sarımsak
Türü: Sebze
iklim isteği:Fazla seçici değildir.
En  fazla üretildiği alanlar:Marmara  bölgesi
Üretim miktarı:2,5 milyon ton

Adı:Domates
Türü:Sebze
İklim isteği: Fazla seçici değildir. Yazları sıcak ister.
En faza üretildiği alanlar:Marmara bölgesi
Üretim miktarı:8 milyon ton
Kullanım alanları:Besin, salça
Ticari değeri:İhraç edilir.

Adı:Kavun-karpuz
Türü:Sebze
İklim isteği:Yazın sıcak iklim koşulları
En fazla üretildiği alanlar:Akdeniz bölgesi,Güneydoğu Anadolu
Üretim miktarı :5 milyon  ton
Kullanım alanları:Besin
Ticari değeri: İhraç edilir.

                                   ZAFERE GİDEN YOLDA  ÇEKİLEN ÇİLE KUTSALDIR
                                                                                               
                                                                    ALİ PUSAT

YORUMLARINI BEKLİYORUM